Hiperlipidemi
Kolesterol ve trigliserid yüksekliği çoğu zaman belirti vermeden ilerler. Bu nedenle riskin zamanında fark edilmesi önemlidir.
Kandaki yağların dengesi
Hiperlipidemi, kandaki kolesterol veya trigliserid düzeylerinin normal kabul edilen sınırların üzerinde olmasıdır.
Kolesterol vücut için gerekli bir maddedir. Hücre yapısında ve bazı hormonların üretiminde görev alır. Sorun, özellikle bazı kolesterol türlerinin uzun süre yüksek seyretmesiyle ortaya çıkabilir.
Değerlendirmede yalnızca toplam kolesterol değerine bakılmaz. LDL, HDL, trigliserid düzeyi ve kişinin diğer kalp damar riskleri birlikte ele alınır.
Sonuçlarda hangi değerlere bakılır?
Kan yağları birbirinden farklı görev ve risk anlamlarına sahiptir. Bu nedenle sonuçlar birlikte yorumlanır.
Yüksek düzeyleri damar sertliği ve kalp damar hastalıkları açısından önemli risk faktörlerinden biridir.
Kolesterolün dokulardan taşınmasında görev alır. Değerlendirmede diğer lipid değerleri ve genel risk profiliyle birlikte ele alınır.
Beslenme, kilo, alkol kullanımı, diyabet ve bazı metabolik durumlarla ilişkili olarak yükselebilir.
Genel bir değer sunar ancak tek başına kişinin kardiyovasküler riskini belirlemek için yeterli değildir.
Yüksek kolesterol çoğu zaman hissedilmez
Kişi kendisini tamamen sağlıklı hissederken kan yağları yüksek olabilir. Bu nedenle özellikle risk faktörü bulunan kişilerde düzenli laboratuvar kontrolü önem taşır.
Kolesterol neden yükselir?
Hiperlipidemi tek bir nedene bağlı değildir. Genetik özellikler ve yaşam alışkanlıkları çoğu zaman birlikte etkili olur.
Ailede erken yaşta kalp damar hastalığı veya yüksek kolesterol bulunması önemli bir ipucu olabilir.
Doymuş ve trans yağlardan zengin beslenme lipid değerlerini olumsuz etkileyebilir.
Metabolik sağlık ve trigliserid düzeyleri üzerinde etkili olabilir.
Kan şekeri kontrolündeki bozukluklara lipid dengesizliği eşlik edebilir.
Özellikle tiroid bezinin yavaş çalışması bazı kan yağlarının yükselmesine katkıda bulunabilir.
Böbrek, karaciğer ve bazı hormonal durumlar lipid profilini etkileyebilir.
Sadece LDL değerine bakılmaz
Aynı LDL değerine sahip iki kişinin kalp damar riski aynı olmayabilir. Yaş, tansiyon, diyabet, sigara kullanımı, aile öyküsü ve diğer sağlık verileri tedavi kararında önemlidir.
Hedef değer herkes için aynı değildir
Tedavide amaç yalnızca laboratuvar sonucunu düşürmek değil, kişinin toplam kalp damar riskini azaltmaktır.
Beslenme düzeninin değiştirilmesi, fiziksel aktivitenin artırılması ve kilo kontrolü tedavinin temel parçalarıdır. Bazı hastalarda bunlara ilaç tedavisi eklenmesi gerekebilir.
İlaç gereksinimi ve hedef kolesterol düzeyi kişinin mevcut hastalıklarına ve kardiyovasküler risk düzeyine göre belirlenir.
Beslenme düzeninde küçük değişiklikler önemlidir
Amaç tek bir besini yasaklamak değil, uzun vadede sürdürülebilir ve dengeli bir beslenme düzeni oluşturmaktır.
Riskiniz varsa test için belirti beklemeyin
Özellikle ailesinde yüksek kolesterol veya erken yaşta kalp damar hastalığı bulunan, diyabet veya hipertansiyonu olan, fazla kilolu veya sigara kullanan kişilerde lipid profilinin değerlendirilmesi önem kazanır.
Normal kiloda, düzenli egzersiz yapan kişilerde de özellikle genetik nedenlerle yüksek LDL kolesterol görülebilir. Bu nedenle yalnızca dış görünüşe veya vücut ağırlığına bakarak risk değerlendirmesi yapılamaz.
Kolesterol ve kan yağlarının değerlendirilmesi
Uzm. Dr. Başak Delikanlı Çorakçı ile lipid profili, hiperlipidemi ve eşlik eden metabolik risklerin değerlendirilmesi için iletişime geçebilirsiniz.